Trang chủ / Cây lương thực / Trồng lúa

Kỹ thuật thu hoạch và phơi sấy lúa Japonica nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch

Kỹ thuật thu hoạch và phơi sấy lúa Japonica nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch
Tác giả: Thu Huyền
Ngày đăng: 23/05/2020

Tổn thất sau thu hoạch của ngành lúa gạo khoảng 14% tương đương với hàng nghìn tỷ đồng bị mất mỗi năm, chủ yếu ở các khâu thu hoạch, phơi và sơ chế, bảo quản

Phơi lúa dày dưới nắng vừa phải. Ảnh: Dương Đình Tường.

Trong quá trình bảo quản, sau một thời gian nhất định hạt thóc thường bị một số hiện tượng như nấm mốc, lên men, nhiễm sâu mọt…khiến chất lượng giảm do mất hàm lượng các chất dinh dưỡng bên trong, giá trị thương phẩm cũng bởi vậy mà giảm theo khá nhiều, thậm chí rất khó bán.

Thóc Nhật nhiều dinh dưỡng thì càng dễ bị tổn thất so với thóc thường. Vì vậy việc giảm tổn thất sau thu hoạch lúa là việc làm hết sức cần thiết, đó chính là chống mất mùa trong nhà, là nâng cao hiệu quả kinh tế mà không cần tăng diện tích trồng trọt.

Từ năm 2019 Trung tâm Phát triển Nông nghiệp Hà Nội đã được phân công việc triển khai kế hoạch phát triển sản xuất lúa Japonica (lúa Nhật) hàng hóa, chất lượng theo tiêu chuẩn xuất khẩu đến năm 2020, định hướng đến năm 2025.

Ngoài chỉ đạo thực hiện các biện pháp kỹ thuật trong gieo cấy, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh thì Hà Nội cũng đã chú trọng đến việc giảm tổn thất sau thu hoạch lúa Japonica bằng việc tuyên truyền, phổ biến về kỹ thuật thu hoạch, phơi sấy lúa đúng cách, hỗ trợ các máy móc, thiết bị để hình thành nên các cơ sở sấy, sơ chế, bảo quản tại các vùng sản xuất lúa trọng điểm giúp hạn chế tối đa tổn thất trong quá trình thu hoạch và bảo quản lúa.

Để khắc phục và giúp làm giảm tổn thất trong quá trình thu hoạch, bảo quản và lưu thông thóc, gạo Japonica, bà con nông dân cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật cơ bản sau để bảo quản lúa cho phù hợp với điều kiện của hộ gia đình mình. Có thể tóm tắt quy trình như sau: THU HOẠCH - PHƠI, SẤY - LÀM SẠCH - BẢO QUẢN

1. Thu hoạch

- Thời điểm thu hoạch

Bà con nông dân nên thu hoạch lúa đúng độ chín, khi quan sát đồng ruộng thấy chín từ 85 - 90% là có thể thu hoạch. Không nên để lúa quá chín mới gặt vì sẽ làm tăng tỷ lệ rơi rụng hạt. Tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để thu hoạch, tránh những thất thoát do điều kiện thời tiết bất lợi gây ra.

- Phương pháp thu hoạch:

Hiện nay đa số lúa được thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp nên giảm nhiều khâu so với phương pháp cổ truyền (cắt bằng tay), điều này cũng góp phần làm giảm tổn thất trong quá trình thu hoạch.

2. Phơi, sấy

Lúa mới thu hoạch có độ ẩm cao nên nếu không phơi, sấy kịp thời có thể nẩy mầm, lên men, nấm bệnh dễ phát triển làm hỏng hạt. Thông thường độ ẩm của lúa khi vừa thu hoạch từ 20- 25% nên sau khi thu hoạch cần phơi, sấy xuống độ ẩm 15% trong vòng 24h để đảm bảo chất lượng gạo.

Để bảo quản lúa từ 2- 3 tháng phải đảm bảo độ ẩm của lúa khi cất giữ là 14 – 15%, nếu bảo quản từ 3 tháng trở lên thì thì độ ẩm tốt nhất là ≤ 13%.

Quá trình làm khô hạt thóc bằng phương pháp sấy vừa đảm bảo độ đồng đều độ ẩm của hạt, vừa đảm bảo được chất lượng gạo do kiểm soát được nhiệt độ trong quá trình sấy.

Tuy nhiên, do điều kiện đầu tư máy sấy chi phí cao nên phần lớn các hộ nông dân chủ yếu làm khô hạt lúa bằng cách phơi tự nhiên trên mặt sân, mặt đường nên tỷ lệ thất thoát khi phơi cũng khá cao, không đảm bảo được chất lượng hạt gạo.

Do vậy, nên lót các tấm bạt trên mặt sân nhằm hạn chế tối đa tình trạng rơi vãi, đồng thời nếu gặp thời tiết bất lợi như mưa dông thì sẽ thu gom nhanh hơn. Không nên phơi lúa trên các trục đường nhựa để tránh ảnh hưởng đến giao thông, cũng như làm ảnh hưởng đến chất lượng lúa gạo.

3. Làm sạch

Sau khi phơi sấy về độ ẩm an toàn thì thóc cần được làm sạch để thuận lợi trong quá trình bảo quản. Cần loại bỏ các tạp chất như hạt lép, sạn, kim loại, rơm, mùn... Bà con có thể sử dụng các biện pháp sàng, lọc hay quạt gió để loại bỏ tạp chất.

Việc loại bỏ tạp chất chính là để loại bỏ những vật thể trung gian gây ra nấm mốc, sâu mọt có thể phát sinh trong quá trình bảo quản.

4. Bảo quản thóc

Đối với quy mô hộ gia đình thì việc bảo quản đơn giản: Lúa sau khi được phơi khô đến độ ẩm an toàn, bà con nên bảo quản trong các dụng cụ thích hợp chuyên dụng kín, cất giữ ở nơi cao ráo, tránh bị ẩm ướt, hạn chế tình trạng hút ẩm ngược từ không khí vào hạt cũng như hạn chế sự xâm nhập của các loại côn trùng, mối mọt và chuột cắn phá sẽ làm giảm thời gian bảo quản và ảnh hưởng đến chất lượng xay xát như tỷ lệ gạo gẫy cao, màu sắc và hương vị bị ảnh hưởng.

Khuyến cáo: Để hạn chế tối thiểu tổn thất sau thu hoạch và giữ được chất lượng, mùi thơm của sản phẩm thóc, gạo Japonica bà con nên thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp, lúa sau khi thu hoạch đưa vào sấy ngay để giảm xuống độ ẩm 13% trong vòng 24 giờ. Sấy xong đưa vào bảo quản ở nhiệt độ 16 độ C.


Có thể bạn quan tâm

Ve đen hại lúa Ve đen hại lúa

Những năm qua, các vùng trồng lúa tại khu vực các tỉnh miền Bắc thường xuyên xuất hiện một loài ve đen gây hại, nông dân quen gọi là “ve đen 8 chấm”.

16/05/2020
Giải pháp canh tác thông minh trên đất nhiễm mặn Giải pháp canh tác thông minh trên đất nhiễm mặn

Tại vùng đất nhiễm mặn của ĐBSCL canh tác lúa gặp rất nhiều khó khăn, nhất là những năm gần đây biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, vụ hè thu càng thêm khó.

18/05/2020
Giải pháp canh tác thông minh trên đất nhiễm phèn Giải pháp canh tác thông minh trên đất nhiễm phèn

Cây lúa rất mẫn cảm với đất phèn. Vì vậy, khi trồng lúa trên nền đất phèn, nông dân phải có giải pháp canh tác thông minh trước khi xuống giống.

18/05/2020
Sản phẩm khuyên dùng
Hộp nhựa nuôi cua lột được làm từ nhựa pp chịu được va đập, nắng nóng. Lợi ích là tận dụng thức ăn (cá rô phi, cá tạp …), diện tích ao có sẵn, cải thiện môi trường đất, nước …
Sản phẩm khuyên dùng
Chất lượng vượt trội, bọt khí mịn, kháng khuẩn. Ống Nano-Tube là lựa chọn sục khí được ưa chuộng nhất trên thị trường để tăng cường oxy đáy trong ao nuôi tôm …
Sản phẩm khuyên dùng
Chất lượng hoàn toàn vượt trội, sử dụng hộp số giảm tốc vỏ Composite, một trải nghiệm vô cùng mới. Oxy hoà tan cao, tạo dòng lưu thông mạnh giữ cho đáy ao luôn sạch.

Tin thuộc Trồng lúa

Phòng trừ hiệu quả sâu cuốn lá hại lúa Phòng trừ hiệu quả sâu cuốn lá hại lúa

Vòng đời sâu cuốn lá kéo dài khoảng 30 – 45 ngày, vòng đời của sâu dài hay ngắn còn tùy vào giống lúa, phân bón và thời tiết.

29/07/2020
Sâu bệnh hại lúa Japonica vụ mùa 2020 Sâu bệnh hại lúa Japonica vụ mùa 2020

Thời tiết vụ mùa miền Bắc thuận lợi cho một số đối tượng sâu bệnh phát sinh và gây hại đặc biệt là với các giống lúa chất lượng trong đó có Japonica (lúa Nhật).

28/07/2020
Cảnh giác bệnh lùn sọc đen hại lúa mùa Cảnh giác bệnh lùn sọc đen hại lúa mùa

Hiện trà lúa mùa sớm ở Nam Định đang bắt đầu đẻ nhánh. Song, rầy lứa 4 đã xuất hiện trên cánh đồng lúa với mật nơi cao từ 100 - 200 con/m2.

27/07/2020
Quản lý cháy bìa lá và lép vàng trong vụ lúa hè thu Quản lý cháy bìa lá và lép vàng trong vụ lúa hè thu

Bệnh cháy bìa lá hay còn gọi là bạc lá trên lúa do vi khuẩn Xanhthomonas oryzae gây nên thường xuất hiện ở giai đoạn đòng trổ sẽ ảnh hưởng đến năng suất.

30/06/2020
Thời vụ và kỹ thuật chăm sóc lúa Japonica vụ mùa Thời vụ và kỹ thuật chăm sóc lúa Japonica vụ mùa

Việc bố trí thời vụ và hướng dẫn kỹ thuật đối với các giống lúa Japonica nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng của thời tiết bất thuận trong vụ mùa.

27/06/2020
Giống lúa Nhật J01 sáng chắc trên đồng đất Ba Vì Giống lúa Nhật J01 sáng chắc trên đồng đất Ba Vì

Cái nắng gay gắt giữa tháng 5 không ngăn được sự phấn khởi của người nông dân khi cầm trên tay những bông lúa vàng ươm, nặng trĩu của giống lúa Nhật J01.

02/06/2020
Kỹ thuật ngâm, ủ giống lúa Nhật Japonica Kỹ thuật ngâm, ủ giống lúa Nhật Japonica

Thời vụ đang đến gần, tại Hà Nội cơ bản các huyện, thị đã có kế hoạch sản xuất lúa vụ mùa nói chung và sản xuất lúa Nhật Japonica nói riêng.

28/05/2020

Rao vặt

Điện thoại của bạn
Dây tưới nhỏ giọt dải luống azud,ống tưới nhỏ giọt tây ban nha,đầu tưới nhỏ giọt azud tây ban nha
(0) (0) (0)
Điện thoại của bạn
05/08/2020 3:03 PM
Giá [[ 1000 | number ]]
Địa chỉ liên hệ của bạn
Màng PE nhà kính, bán màng phủ nhà kính, bán màng nhà kính Politiv israel tại hà nội
(0) (0) (0)
Điện thoại của bạn
05/08/2020 2:48 PM
Giá [[ 1 | number ]]
Địa chỉ liên hệ của bạn
Hệ thống tưới nhỏ giọt tây ban nha, đầu tưới nhỏ giọt bù áp, dây tưới nhỏ giọt bù áp azud
(0) (0) (0)
Điện thoại của bạn
Tưới nhỏ giọt hà nội, đầu tưới nhỏ giọt,thiết bị tưới nhỏ giọt, hệ thống tưới nhỏ giọt azud
(0) (0) (0)
27/09/2018 2:38 PM
Giá [[ 0 | number ]]
Địa chỉ liên hệ của bạn
Cung cấp bắp non số lượng lớn
(0) (0) (37)
Điện thoại của bạn
05/08/2020 10:00 AM
Giá [[ 1000 | number ]]
Địa chỉ liên hệ của bạn
Thiết kế nhà màng, thi công và thiết kế nhà màng, tư vấn xây dựng nhà màng
(0) (0) (0)