Nguy Cơ Mất Nhiều Thương Hiệu Nông Sản Việt

Hiện chỉ mới có 3 địa danh là nước nắm Phú Quốc, chè xanh Mộc Châu và cà phê Buôn Ma Thuột được công nhận có chỉ dẫn địa lý tại châu Âu.
Đó là một kết quả quá ít ỏi dù thực tế đã có không ít thương hiệu Việt từng bị chiếm mất ở nước ngoài.
Tuy nhiên, cả 3 thương hiệu trên đều từng bị chiếm tại nước ngoài. Với chỉ dẫn địa lý nước mắm Phú Quốc, tuy được bảo hộ tại 28 nước trong khối EU, nhưng vẫn bị tranh chấp tại Thái Lan và hiện là Trung Quốc. Giữa năm 2011, một công ty tên là Việt Hương, trụ sở đặt tại Hồng Kông, đã đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu nước mắm Phú Quốc (kèm logo là hình con cá cơm và bản đồ VN có vẽ dấu hiệu chỉ đến vị trí đảo Phú Quốc) tại Trung Quốc.
Tương tự, chỉ dẫn địa lý “cà phê Buôn Ma Thuột” cũng từng bị một công ty ở Trung Quốc chiếm thương hiệu, sau gần 1 năm Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột đấu tranh mới lấy lại được thương hiệu.
Tuy nhiên, chỉ dẫn địa lý này hiện bị từ chối đăng ký bảo hộ tại các nước Mỹ (do Công ty Rice Field Corporation đăng ký bảo hộ từ năm 2003), Đức, Anh, Canada (do Starbucks Corporation đăng ký bảo hộ từ năm 1998), Hàn Quốc (do cá nhân đăng ký từ năm 2005) và Nhật. Không những bị mất chỉ dẫn địa lý, nhiều thương hiệu nổi tiếng của VN cũng từng và đang gặp tranh chấp tại nước ngoài như Bưu chính viễn thông VN (VNPT), kẹo dừa Bến Tre, mì gói Vifon, võng xếp Duy Lợi, bia Sài Gòn, thuốc lá Vinataba... Nhiều trường hợp chủ sở hữu phải tốn không ít tiền của, công sức để đi đòi lại.
Bà Karine Lutnaes Aigner, một chuyên gia tư vấn cấp cao về sáng chế công nghiệp đến từ Na Uy, nhận xét: “Ngay các sản phẩm trái cây, giống gạo, nông sản nói chung rất nổi tiếng của VN và được một số thị trường nước ngoài biết đến, nhưng các chủ sở hữu vẫn chưa nhận thức được sự cần thiết của việc đăng ký chỉ dẫn địa lý hay bảo hộ thương hiệu”.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ phía nam, cảnh báo tình trạng xuất khẩu ồ ạt qua đường tiểu ngạch sẽ đẩy nguy cơ tranh chấp quyền sở hữu chỉ dẫn địa lý sau này cao hơn. Việc đăng ký ra nước ngoài không quá khó bởi thị trường xuất khẩu nông sản chính của VN chủ yếu tập trung tại Mỹ, Nhật, Trung Quốc và châu Âu.
Ông Bình khuyến cáo: “Với các thương hiệu nông sản, vai trò của các địa phương, Sở Khoa học - Công nghệ và các hiệp hội hết sức quan trọng trong việc xúc tiến đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm. Bởi đó là tài sản chung của địa phương đó”.
Có thể bạn quan tâm

Mấy năm gần đây, khi đời sống khá lên thì người tiêu dùng lại có xu hướng ưa chuộng các món ăn đồng quê, dân dã. Nắm bắt thị hiếu trên, nhiều hộ dân ở huyện Phước Long (Bạc Liêu) đã đầu tư phát triển mạnh mô hình nuôi ếch. Đi đầu phải kể đến ông Hồ Văn Bảy (xã Hưng Phú, huyện Phước Long).

Những năm qua, kết hợp với chính sách hỗ trợ của nhà nước, nông dân huyện Tân Kỳ (Nghệ An) đã chuyển đổi được nhiều diện tích đất nông nghiệp sang nuôi trồng thủy sản, tận dụng mặt nước hồ đập lớn để thả cá và nuôi cá lồng. Bởi vậy, hàng năm diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản của Tân Kỳ tăng từ 40 - 50 ha, sản lượng đánh bắt cá năm sau cao hơn năm trước.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Sóc Trăng, đến nay, tổng diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh có gần 60.000 ha, đạt gần 87% kế hoạch năm, trong đó, tôm nuôi nước lợ chiếm trên 42.000 ha. Tuy nhiên, diện tích nuôi tôm nước lợ thiệt hại vẫn còn ở mức cao, với hơn 18.000 ha, chiếm trên 42% diện tích thả nuôi, tăng hơn 12% so với vụ tôm năm 2013.

Cũng theo Quyết định này, diện tích mặt nước nuôi cá tra ở vùng ĐBSCL đến năm 2016 sẽ có tối đa là 5.400 ha và cho ra sản lượng từ 1,25 đến 1,3 triệu tấn cá tra nuôi. Ước tính, sản lượng này sẽ cho kim ngạch xuất khẩu vào khoảng từ 2 tỷ đến 2,3 tỷ USD.

Ngày 13/9, tại TP. Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên), Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát và Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên Đào Tấn Lộc đã chủ trì Hội nghị bàn giải pháp khai thác và xuất khẩu cá ngừ với sự tham gia của lãnh đạo Hiệp hội nghề cá, cá ngừ Việt Nam, ngư dân 3 tỉnh Phú Yên, Bình Định, Khánh Hòa…